Thủy Nguyên – Vùng đất di tích lịch sử

Vùng đất Thủy Nguyên có từ xa xưa, tên cũ là Giang Nam Triệu, sau là Thủy Đường. Phần núi được xếp vào loại cổ nhất ở Hải Phòng qua những di chỉ khảo cổ học Tràng Kênh, Việt Khê,… Còn phần đồng bằng có từ sau công nguyên. Vùng đất này cũng là nơi chứng kiến nhiều trận chiến lịch sử giành độc lập của nước ta.

Hình ảnh bãi cọc thế trận Bạch Đằng Giang (Ảnh: Sưu tầm)

 Trong đó, phải kể đến những trận chiến vang dội trên dòng sông Bạch Đằng – nơi nhân dân ta làm nên chiến thắng vẻ vang. Năm 938, Ngô Quyền đánh thắng quân xâm lược Nam Hán. Năm 981, Hoàng đế Lê Đại Hành phá tan quân Tống xâm lược. Năm 1288, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đại thắng quân xâm lược Nguyên Mông. Trong lịch sử, quân dân nước Việt đã giành chiến thắng trên các trận thủy chiến sông Bạch Đằng nhờ một thứ vũ khí duy nhất, đó là cọc gỗ cắm trên sông. Tại đây, kẻ địch đã bị nhấn chìm cả 3 lần, “ cây rừng hóa chông, con nước hóa thành đồng “. Cọc Bạch Đằng với những chiến công vang dội là dấu son chói lọi trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc ta.

Khu bảo tồn bãi cọc Cao Quỳ (Ảnh: Sưu tầm)

Bên cạnh bãi cọc thế trận Bạch Đằng Giang, không thể không nhắc đến bãi cọc Cao Quỳ – điểm kết nối giữa quá khứ hào hùng của dân tộc với hiện tại nay được xem như dấu tích của trận thủy chiến chấn động thế giới năm xưa. Khu bảo tồn bãi cọc Cao Quỳ có diện tích hơn 30.600m2, nằm trên cánh đồng Cao Quỳ, thuộc quần thể di tích lịch sử – văn hóa xã Liên Khê kết nối với Khu di tích Bạch Đằng Giang. 18 cọc gỗ được bảo tồn nguyên trong hồ nước xây kè bằng sỏi cuội và đã được xử lý chống thấm. Các cọc gỗ có kích thước, góc nghiêng, hướng nghiêng khác nhau, phân bố không đều. Các nhà khoa học bước đầu cho rằng di tích bãi cọc Cao Quỳ là một trận địa liên quan đến trận chiến chống quân Nguyên năm 1288 của quân dân nhà Trần.

Bãi cọc Đầm Thượng được các nhà khoa học phát hiện (Ảnh: Sưu tầm)

Sau khi phát hiện bãi cọc Cao Quỳ năm 2019 mang ý nghĩa lịch sử, các nhà khảo cổ học đã tiếp tục mở rộng quy mô khai quật và phát hiện thêm bãi cọc tại khu vực Đầm Thượng, cung cấp thêm chứng cứ khảo cổ cho việc nghiên cứu tổng thể trận chiến sông Bạch Đằng năm 1288. Nằm tại ven sông Đá Bạc, bãi cọc Đầm Thượng thuộc xã Lại Xuân, huyện Thủy Nguyên cách bãi cọc Cao Quỳ khoảng 10km. Nếu các nhà khoa học đặt giả thuyết rằng bãi cọc Đầm Thượng, được xem là một trong các điểm đánh chặn và tiêu diệt đoàn chiến thuyền quân Nguyên trên đường rút lui năm 1288. Diện tích gần 400m2, 37 cọc gỗ và một số cụm gỗ, mảnh gỗ rời rạc đã được phát lộ. Cọc dài nhất 2,87 m, đường kính lớn nhất 32 cm. Hầu hết cọc tìm thấy có hình dáng tự nhiên, cắm thẳng đứng xuống lớp bùn lầy trong phạm vi rất rộng, cọc lớn và bé cắm xen lẫn; một số còn dấu vết mắt gỗ, bị cong và thường có mộng tròn khoét sơ sài phía dưới.

Khi được đứng trên đất Cảng, ta nghĩ về ý chí Việt Nam. Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh. Bởi đất này có chủ tự ngàn năm”. tôi càng cảm thấy lòng mình trào dâng niềm tự hào về dân tộc, về Tổ quốc, và những kí ức lịch sử về chiến thắng vĩ đại Bạch Đằng lần thứ 3 – năm 1288.

Nguồn: HP News